Wulang Bebasan 26

Prajanjian Lawas

¹Kaya tumibane salju ing mangsa panas lan tibane udan ing mangsa panen, kaya mangkono wong gemblung ora patut diurmati. ²Kayadene manuk emprit mabur nggeblas, utawa kaya manuk sriti mabur kalangan, iya mangkono ipat-ipat kang tanpa sabab ora bakal tumama. ³Cemethi iku tumrap ing jaran, kendhali tumrap ing kuldi, lan gebug tumrap gegere wong gemblung. ⁴Anggonmu mangsuli marang wong gemblung aja manut kabodhoane, supaya kowe dhewe aja dadi pepadhane wong iku. ⁵Anggonmu mangsuli marang wong gemblung ngemperana kabodhoane, supaya wong iku aja nganti rumangsa wasis. ⁶Sing sapa kongkonan wong gemblung, iku ngethok sikile dhewe lan ngombe kacilakan. ⁷Wulang bebasan ing cangkeme wong gemblung, iku kaya sengklehing sikile wong lumpuh. ⁸Kayadene watu kang katalenan ing bandhil, iya kaya mangkono wong kang ngurmati wong gemblung. ⁹Wulang bebasan ing cangkeme wong gemblung, iku prasasat eri kang tumancep ing tangane wong mendem. ¹⁰Sapa kang mburuhake marang wong gemblung lan wong kang mbeneri liwat, iku kaya wong manah kang natoni saben wong. ¹¹Kaya asu kang mbaleni utah-utahane, kaya mangkono wong gemblung anggone mbolan-mbaleni kabodhoane. ¹²Saupama kowe weruh wong kang rumangsa pinter, pangarep-arepe wong gemblung luwih akeh tinimbang wong iku mau. ¹³pangucape wong kesed: “Ing dalan ana singa, ana singa ing lurung!” ¹⁴Kaya inebing lawang mingar-minger srana engsele, kaya mangkono wong kesed ana ing paturone. ¹⁵Wong kesed nyelupake tangane ing pinggan, kagawa saka kesele dadi ora kelakon ngemplok. ¹⁶Wong kesed rumangsa pinter, ngluwihi wong pitu kang patitis wangsulane. ¹⁷Sing sapa nyampuri prakara padune wong liya, iku kaya wong kang nyandhak kupinge asu kang lagi liwat. ¹⁸Kayadene wong owah kang nglepasake panah geni, panah lan pepati, ¹⁹iya kaya mangkono wong kang culika marang pepadhane, sarta ngucap: “Aku mung geguyon bae.” ²⁰Manawa kayune entek, genine mati, manawa si tukang mitenah ora ana, tukar-padu sirep. ²¹Kayadene areng kanggo ing mawa lan kayu kanggo ing geni, mangkono uga kanggone wong dhemen padu, mung ndadekake ndadraning pasulayan. ²²Tembunge si tukang mitenah iku kaya panganan kang enak-enak, kang banjur lumebu ing telenging ati. ²³Lambe manis kalawan ati kang ala, iku kaya pecahan grabah kang kausar salaka. ²⁴Wong sengit iku samudana klawan lambene, nanging batine ngandhut cidra. ²⁵Aja ngandel sanadyan tembunge manis, awit kadursilan pitung warna ana ing atine. ²⁶Rasa sengit iku sanadyan katutupana ing apus, kadursilane bakal kawiyak ana ing pasamuwan. ²⁷Sing sapa ndhudhuk jugangan bakal kacemplung dhewe, lan kang ngglundhungake watu, watune bakal bali mlindhes awake dhewe. ²⁸Ilat cidra sengit marang wong kang wus dadi kurbane, lan cangkem lunyu gawe karusakan.